UPAŁ – ZASADY BEZPIECZNEGO POSTĘPOWANIA!

Zadbaj o siebie i innych podczas wysokich temperatur

Fala upałów może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. Szczególnie niebezpieczne są kolejne dni i noce z wysoką temperaturą, kiedy organizm nie ma możliwości odpoczynku i regeneracji. Najbardziej narażone są osoby starsze, niemowlęta i małe dzieci, kobiety w ciąży, osoby przewlekle chore, osoby z niepełnosprawnościami, osoby mieszkające samotnie, pracujące na zewnątrz oraz podejmujące intensywny wysiłek fizyczny. Nie lekceważ ostrzeżeń meteorologicznych. Do upału należy przygotować się wcześniej, a nie dopiero wtedy, gdy pojawią się pierwsze objawy przegrzania.

1. Śledź komunikaty i ostrzeżenia

Regularnie sprawdzaj prognozy pogody oraz ostrzeżenia Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa i służb miejskich.

Stosuj się do Alertów RCB przesyłanych na telefon oraz komunikatów publikowanych na stronie internetowej miasta i w miejskich mediach społecznościowych.

Zaplanuj zakupy, podróże, pracę fizyczną i załatwianie spraw urzędowych w taki sposób, aby ograniczyć przebywanie na zewnątrz podczas najgorętszej części dnia.

2. Ogranicz przebywanie na słońcu

W godzinach największego nasłonecznienia i wysokiej temperatury, w miarę możliwości, pozostań w domu albo przebywaj w miejscu zacienionym lub klimatyzowanym.

Zakupy, spacery, treningi, prace ogrodowe i inne aktywności wykonuj rano albo wieczorem.

Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego. Rób częste przerwy w cieniu, zwłaszcza podczas pracy na zewnątrz.

Nie zasypiaj na słońcu. Ogranicz opalanie, szczególnie w godzinach południowych i popołudniowych.

3. Chroń organizm przed przegrzaniem

Noś lekką, luźną i przewiewną odzież w jasnych kolorach, najlepiej wykonaną z naturalnych materiałów.

Zakładaj nakrycie głowy osłaniające twarz i kark oraz okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV.

Na odsłoniętą skórę nakładaj preparat ochronny z filtrem co najmniej SPF 30. Preparat należy nakładać odpowiednio wcześniej i ponawiać jego stosowanie, szczególnie po kąpieli lub intensywnym poceniu się.

Schładzaj ciało chłodnym prysznicem, wilgotnym ręcznikiem albo chłodnymi okładami. Nie czekaj, aż pojawią się zawroty głowy, nudności lub osłabienie.

4. Pij regularnie

Pij wodę regularnie przez cały dzień, również wtedy, gdy nie odczuwasz silnego pragnienia. Zabieraj butelkę wody, wychodząc z domu.

Podczas wysiłku fizycznego, intensywnego pocenia się albo długiego przebywania na zewnątrz uzupełniaj płyny częściej.

Ogranicz alkohol. Alkohol odwadnia organizm, zaburza ocenę sytuacji i może utrudnić rozpoznanie objawów przegrzania.

Ogranicz duże ilości napojów energetycznych, bardzo słodkich oraz zawierających dużo kofeiny.

Jedz lekkie posiłki. Warzywa, owoce, chłodne zupy i produkty zawierające dużo wody pomagają uzupełniać płyny. Zachowaj szczególną ostrożność podczas przechowywania żywności, ponieważ wysoka temperatura przyspiesza jej psucie.

Osoby z niewydolnością serca, chorobami nerek lub innymi schorzeniami wymagającymi ograniczenia ilości płynów powinny stosować się do indywidualnych zaleceń lekarza.

5. Utrzymuj mieszkanie w możliwie niskiej temperaturze

W ciągu dnia zamykaj okna po nasłonecznionej stronie budynku oraz zasłaniaj je roletami, żaluzjami albo zasłonami.

Wietrz mieszkanie nocą i wcześnie rano, gdy temperatura na zewnątrz jest niższa niż w pomieszczeniu.

Wyłączaj zbędne oświetlenie i urządzenia elektryczne, które wytwarzają dodatkowe ciepło.

Wybierz najchłodniejsze pomieszczenie w mieszkaniu. W miarę możliwości śpij w niższej kondygnacji lub w pokoju po mniej nasłonecznionej stronie budynku.

Używaj lekkiej pościeli i ogranicz liczbę warstw odzieży podczas snu.

Jeżeli w mieszkaniu przez wiele godzin utrzymuje się bardzo wysoka temperatura, postaraj się spędzić część dnia w chłodniejszym miejscu, na przykład w klimatyzowanym budynku publicznym, galerii, bibliotece lub innym dostępnym obiekcie.

6. Otocz opieką osoby szczególnie narażone

Regularnie kontaktuj się ze starszymi członkami rodziny, samotnymi sąsiadami, osobami chorymi i osobami z niepełnosprawnościami.

Sprawdź, czy mają dostęp do wody, leków, telefonu oraz chłodnego pomieszczenia.

Przynajmniej raz lub dwa razy dziennie upewnij się, że osoba samotna czuje się dobrze. Brak kontaktu, nietypowe zachowanie albo splątanie mogą świadczyć o stanie zagrożenia zdrowia.

Nie zmieniaj samodzielnie dawkowania leków. Niektóre preparaty mogą wpływać na gospodarkę wodną, ciśnienie, pocenie się lub zdolność organizmu do regulowania temperatury. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem albo farmaceutą.

Przechowuj leki zgodnie z informacją na opakowaniu i w ulotce. Nie pozostawiaj ich na parapecie, w nagrzanym samochodzie ani w miejscu narażonym na bezpośrednie działanie słońca.

7. Szczególnie chroń dzieci

Niemowlęta i małe dzieci przegrzewają się szybciej niż osoby dorosłe i nie zawsze potrafią zasygnalizować pragnienie lub złe samopoczucie.

Zapewniaj dzieciom regularny dostęp do odpowiednich płynów i często sprawdzaj ich samopoczucie.

Nie planuj intensywnych zabaw ani zajęć sportowych podczas największego upału.

Niemowlęta należy chronić przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych.

Nie przykrywaj wózka dziecięcego kocem, pieluchą ani grubym materiałem. Takie przykrycie ogranicza przepływ powietrza i może doprowadzić do gwałtownego wzrostu temperatury wewnątrz wózka.

Nigdy, nawet na chwilę, nie pozostawiaj dziecka w zaparkowanym samochodzie.

8. Zachowaj ostrożność w samochodzie i komunikacji

Przed rozpoczęciem jazdy przewietrz nagrzany pojazd.

Zabieraj ze sobą wodę, szczególnie podczas dłuższej podróży lub jazdy w korkach.

Rób częstsze przerwy. Upał powoduje zmęczenie, senność, rozdrażnienie i spadek koncentracji kierowcy.

Nie pozostawiaj w pojeździe dzieci, osób niesamodzielnych ani zwierząt. Uchylona szyba nie zabezpiecza wnętrza samochodu przed szybkim nagrzaniem.

Nie zostawiaj w nagrzanym samochodzie leków, urządzeń z bateriami, aerozoli ani przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu lub stanowić zagrożenie.

9. Pamiętaj o zwierzętach

Zapewnij zwierzętom stały dostęp do świeżej wody oraz zacienionego i przewiewnego miejsca.

Spacery z psami planuj rano lub wieczorem. Rozgrzany asfalt może powodować oparzenia łap.

Nie zmuszaj zwierzęcia do intensywnego wysiłku.

Nigdy nie pozostawiaj zwierzęcia w samochodzie, nawet przy uchylonych szybach i nawet na kilka minut.

10. Rozpoznaj objawy wyczerpania cieplnego

Do objawów wyczerpania cieplnego należą między innymi:

– silne osłabienie i zmęczenie,
– intensywne pocenie się,
– blada, chłodna i wilgotna skóra,
– silne pragnienie,
– ból lub zawroty głowy,
– nudności albo wymioty,
– bolesne skurcze mięśni,
– przyspieszone tętno,
– zasłabnięcie lub problemy z utrzymaniem równowagi.

Osobę z takimi objawami przenieś do chłodnego, zacienionego miejsca. Poluzuj lub zdejmij zbędną odzież. Schładzaj skórę chłodną wodą, wilgotnymi ręcznikami i ruchem powietrza.

Jeżeli osoba jest w pełni przytomna i może bezpiecznie przełykać, podawaj jej chłodną wodę małymi porcjami. Nie pozostawiaj jej samej i obserwuj, czy stan się poprawia.

Jeżeli objawy nie ustępują, nasilają się albo masz wątpliwości co do stanu poszkodowanego, wezwij pomoc.

11. Udar cieplny jest stanem zagrożenia życia

Objawami udaru cieplnego mogą być:

– bardzo wysoka temperatura ciała,
– gorąca skóra, sucha albo wilgotna,
– silny ból głowy,
– szybkie bicie serca i przyspieszony oddech,
– zaburzenia świadomości, splątanie lub nietypowe zachowanie,
– problemy z poruszaniem się i koordynacją,
– drgawki,
– utrata przytomności.

W przypadku podejrzenia udaru cieplnego natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub numer pogotowia ratunkowego 999.

Do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego:

– przenieś poszkodowanego w chłodne i zacienione miejsce,
– zdejmij zbędną odzież,
– rozpocznij intensywne chłodzenie ciała chłodną wodą, mokrymi ręcznikami, wachlowaniem lub wentylatorem,
– przykładaj chłodne okłady w okolice szyi, pach i pachwin,
– kontroluj przytomność i oddech,
– nie pozostawiaj poszkodowanego samego.

Osobie nieprzytomnej, splątanej albo mającej trudności z przełykaniem nie podawaj żadnych płynów ani leków doustnie.

Jeżeli osoba jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bezpiecznej. Jeżeli nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową i zastosuj automatyczny defibrylator AED, jeżeli jest dostępny.

12. Reaguj – nie bądź obojętny

Zwracaj uwagę na osoby leżące, zdezorientowane lub zachowujące się nietypowo. Nie zakładaj, że przyczyną ich stanu jest alkohol. Może to być odwodnienie, wyczerpanie cieplne, udar cieplny albo nagłe pogorszenie stanu zdrowia.

Zapytaj, czy potrzebują pomocy, przenieś je w zacienione miejsce i w razie potrzeby zadzwoń pod numer 112.

Podczas upałów zwykły telefon do samotnego sąsiada, podanie wody albo pomoc w zakupach może zapobiec tragedii.

NUMERY ALARMOWE

112 – jednolity numer alarmowy (Pogotowie, Policja Straż Pożarna)

986 lub 166767070 – Straż Miejska w Przemyślu

Pamiętaj: na udar cieplny nie wystarczy „trochę odpocząć”. Zaburzenia świadomości, drgawki, utrata przytomności i bardzo wysoka temperatura ciała wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.