17 °C
  • PL
  • EN
  • DE
×

Wyszukaj w serwisie

W Przemyślu świętowaliśmy 550-rocznicę parlamentaryzmu Rzeczypospolitej

Niedzielna (25 listopada) konferencja naukowa "Przedstawiciele ziemi przemyskiej w życiu parlamentarnym Rzeczypospolitej" odbywająca się w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej, zakończyła całoroczne obchody rocznicy 550-lecia, które odbywały się m.in. w Warszawie, Kole i Piotrkowie. Organizatorami wydarzenia byli Marszałek Sejmu RP oraz Marszałek Senatu RP.

Konferencję poprzedziła Msza Święta w bazylice archikatedralnej pod wezwaniem Świętego Jana Chrzciciela i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

DD1_obchody 2.jpeg

Marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński oraz delegacje biorące udział w obchodach złożyli także kwiaty przy tablicy upamiętniającej Andrzeja Maksymiliana Fredrę (m.in. senator, poseł i marszałek sejmu pochodzący z ziemi przemyskiej), w kościele oo. Franciszkanów Reformatów pod wezwaniem Świętego Antoniego z Padwy w Przemyślu. Na zakończenie dnia w Centrum Kulturalnym w Przemyślu odbył się koncert „Pieśni Niepodległej od Sarmacji do Legionów”.

DD1_obchody 4.jpeg

- Polski parlamentaryzm stał się fundamentem kultury politycznej całej Europy Środkowej, umożliwił kształtowanie się podmiotowości politycznej opartej na wolności, rozumianej w kategoriach republikańskich, czyli uczestniczenia w życiu politycznym – tymi słowami w Przemyślu otworzył konferencję naukową "Przedstawiciele ziemi przemyskiej w życiu parlamentarnym Rzeczypospolitej" Marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński. Podkreślił, że polska tradycja parlamentarna kształtowała się na obszarze przenikania się wielu grup etnicznych, kultur, religii i wyznań, obyczajów i tradycji, a ziemie na których powstawała w tamtym czasie były ważne dla Rzeczypospolitej, ponieważ tworzyły jej dorobek, budowały potencjał polityczny i kulturowy, co przyciągało uchodźców politycznych z Europy Zachodniej ogarniętej wojnami religijnymi i dynastycznymi. - Ziemia przemyska była częścią takiej właśnie Rzeczypospolitej. Pochodzili z niej politycy ważni dla naszych ojczystych dziejów - powiedział Marek Kuchciński, wskazując na postacie takie jak Andrzej Maksymilian Fredro, Stanisław Jan Jabłonowski, Stanisław Sarnowski, Jan Herburt czy Stanisław Orzechowski.

W imieniu środowiska historycznego konferencję zainaugurował prof. Dariusz Kupisz z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Historyk zwrócił uwagę na fakt, że badania prof. Wacława Uruszczaka, wskazują rok 1468 jako zwieńczenie długiego procesu kształtowanie się reprezentacji poselskiej mającej umocowanie do podejmowania decyzji w imieniu wyborców. O znaczeniu XVII-wiecznej myśli politycznej dla tożsamości narodowej Polaków mówił prof. Zbigniew Rau z Uniwersytetu Łódzkiego. Według niego politykę tego okresu cechuje podmiotowość i suwerenność. Dr Marek Tracz-Tryniecki z Uniwersytetu Łódzkiego omówił udział Andrzeja Maksymiliana Fredry na pierwszym sejmie 1652 r. podkreślając, że Fredro był jedną z tych osób, które protestowały przeciwko zerwaniom obrad.

DD1_obchody 5.jpeg

Reprezentujący Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej dr Lucjan Fac w swojej wypowiedzi nawiązał do poprzedzającego debatę złożenia przez marszałka Kuchcińskiego kwiatów przy tablicy upamiętniającej Andrzeja Maksymiliana Fredrę, w kościele pod wezwaniem Świętego Antoniego z Padwy w Przemyślu. - Stojąc przy grobie Andrzej Fredry czułem się jako historyk bardzo spełniony. Straż Marszałkowska Sejmu Rzeczypospolitej stojąca przy tym epitafium to jest piękny obraz, który należał się naszemu rodakowi - podkreślił.

Aktywność parlamentarną przedstawicieli rodziny Herburtów przedstawiła Justyna Gałuszko z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Myśl polityczna Stanisława Orzechowskiego była tematem wystąpienia dr Jana Musiała z Państwowej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu. Mechanizm funkcjonowania sejmików przedsejmowych w Sądowej Wiszni w XVII w. zaprezentował dr Andrzej Król z Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu. Mówiąc o reprezentacji parlamentarnej ziemi przemyskiej w czasach saskich, prof. Wiesław Bondyra z UMCS wskazywał, że mimo, iż w tym okresie nie wdrożono modelu poprawy życia parlamentarnego, pojawiały się pierwsze postulaty konieczności wprowadzenia większościowego systemu głosowań. Ostatnim mówcą był prof. Adam Perłakowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który w swoim wystąpieniu poszukiwał odpowiedzi na pytanie czy parlamentaryzm epoki stanisławowskiej był nową jakością czy twórczą kontynuacją. Profesor wskazał, że epoka stanisławowska to czasy konfederacji, a gdy obradowano w tej formie żaden z sejmów nie został zerwany i kończył się sukcesem ustawodawczym.

DSCF1965.jpeg

W wydarzeniu wzięli udział parlamentarzyści, samorządowcy, historycy i muzealnicy. Wśród gości byli m.in. Adrienne Körmendy, konsul generalna Węgier, wojewoda podkarpacki Ewa Leniart oraz wicemarszałek woj. podkarpackiego Piotr Pilch.

 

źródło: marszalek.sejm.pl

zdjęcia: Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej

Opublikował: Witold Wołczyk | Data publikacji: 26-11-2018 14:35