6 °C
  • PL
  • EN
  • DE
×

Wyszukaj w serwisie

Przemyskie szlaki spacerowe. Szlak zasański.

aut. Jakub Sadowy, „Nasz Przemyśl”, lipiec 2007 (Nr 34)

Obok niebieskiego szlaku staromiejskiego, będącego podstawową trasą umożliwiającą poznanie najważniejszych turystycznie obiektów Przemyśla, po drugiej stronie Sanu, w północnej części miasta, obejmującej Zasanie i okoliczne wzgórza, wyznaczono drugą trasę w kolorze czerwonym. Zasański szlak spacerowy o długości 9 kilometrów rozpoczyna się przy pomniku Orląt Przemyskich. Oznakowany jest symbolami przyjętymi dla szlaków spacerowych, tzn. kwadracikami rozdzielonymi po przekątnej na dwa trójkąty w kolorach: czerwonym (kolor szlaku; dolny trójkąt) i białym (górny trójkąt).

Geograficznie zasański szlak spacerowy znajduje się na terenie Pogórza Dynowskiego, do którego należy wzniesienie Lipowica (343 m npm.) oraz jego boczne ramiona: południowe z kulminacją 306 m npm. (szlak omija wierzchołek) i wschodnie z Winną Górą (278 m npm.)

Zasański szlak spacerowy.jpeg

Zasański szlak spacerowy zaczyna się na placu Orląt Przemyskich, następnie prowadzi przez plac Konstytucji i dalej ulicami Grunwaldzką, Salezjańską, Świętego Jana Nepomucena, Zygmunta Noskowskiego, Walerego Wróblewskiego, Bolesława Śmiałego, bpa Jakuba Glazera, Marcina Bielskiego do Lasu Kazanowskiego, przez który skraca drogę do ulicy Ignacego Paderewskiego. Następnie tą ulicą prowadzi do skrzyżowania i dalej ulicami Armii Krajowej (na odcinku graniczącym z Parkiem Zasańskim wiedzie przez park równolegle do ulicy), ppłk Kazimierza Gurbiela, Bolesława Chrobrego, Stanisława Żółkiewskiego, Szwoleżerską i znowu Bolesława Chrobrego, na skróty do ulicy Kazimierza Brodzińskiego i dalej świętego Brata Alberta doprowadza nad San. Wzdłuż rzeki dochodzi do mostu Ryszarda Siwca, a stąd ulicą 22 Stycznia do placu Orląt Przemyskich, gdzie zamyka pętlę.

Podobnie jak staromiejski szlak spacerowy, również szlak zasański posiada liczne walory poznawcze. Na stronę przyrodniczo – krajobrazową szlaku składają się przede wszystkim następujące elementy:

1. Las Kazanowski z gęstą siecią wąwozów,

2. Park Zasański na stokach Lipowicy (343 m npm.), niestety bardzo zaniedbany,

3. Winną Górę (278 m npm.) z rezerwatem florystycznym o nazwie „Jamy”, w którym ochroną objęte jest stanowisko lnu austriackiego. Rezerwat znajduje się na terenie fortu XIX „Winna Góra”.

Ponadto szlakowi, prowadzącemu grzbietami wzgórz, towarzyszą panoramy miasta i okolic, zwłaszcza piękne widoki Karpat Zachodnich i Wschodnich.

Poznawczy aspekt historyczny szlaku zasańskiego to przede wszystkim obiekty związane z historią Polski. Należą do nich:

I. CMENTARZ ZASAŃSKI z kwaterami polskich żołnierzy poległych w I wojnie światowej i w II wojnie światowej (spoczywają tu żołnierze polegli w wojnie obronnej 1939 roku, a także pomordowani przez niemieckiego okupanta żołnierze Armii Krajowej oraz osoby cywilne). Powyżej znajdują się kwatery żołnierzy Wojska Polskiego poległych w walkach z UPA w okolicach Przemyśla w 1946 roku. Na Cmentarzu Zasańskim pochowany jest również Ryszard Siwiec, którego nazwisko nosi tzw. „nowy most”. Na grobie został umieszczony następujący napis: „8.IX.1968 Ryszard Siwiec zaprotestował przeciw zniewoleniu człowieka dokonując aktu samospalenia „Prawda niech zawsze znaczy prawdę” (jego słowa). 28.X.2001 r. pośmiertnie odznaczony orderem T.G. Masaryka przez prezydenta V. Havla za zasługi w obronie demokracji i praw człowieka.”

II. POMNIKI:

1. Pomnik Orląt Przemyskich

Pomnik Orląt Przemyskich.jpeg

2. Obelisk przy ulicy Armii Krajowej, upamiętniający „miejsce straceń i pochówku ofiar hitleryzmu w latach 1943 – 1944” na pobliskim Forcie XVIII „Lipowica”,

Obelisk ofiar hitleryzmu przy ulicy Armii Krajowej.jpeg

3. Obelisk upamiętniający zdobycie przez Polaków klasztoru na Monte Cassino znajduje się kilkadziesiąt metrów od szlaku, na początku ulicy Monte Cassino, niedaleko wieży ciśnień,

Obelisk przy ulicy Monte Cassino.jpeg

4. Obelisk „Pax Vobis”, usytuowany za parkanem placu kościelnego na skrzyżowaniu ulic: Gurbiela, Bolesława Chrobrego i Monte Cassino, obok wieży ciśnień, „wzywa do pamięci i modlitwy za poległych ze wszystkich narodów” na tych terenach, w szczególności zaś tych, którzy oddali życie w czasie walk o Twierdzę Przemyśl.

Obelisk Pax Vobis.jpeg

Dzieje Twierdzy Przemyśl to fragment historii Polski związany z naszym miastem w okresie rozbiorów. Ze względu jednak na ich specyficzny charakter, należy je wyodrębnić z całości. Pamiątkami związanymi z Twierdzą Przemyśl, położonymi przy szlaku zasańskim są przede wszystkim pozostałości umocnień pierścienia wewnętrznego (noyon), a zwłaszcza forty: XVIII „Lipowica”
i XIX „Winna Góra”. Z czasów I wojny światowej pochodzi również Cmentarz Zasański, który został pierwotnie założony jako cmentarz wojenny dla żołnierzy austro - węgierskich poległych podczas oblężenia Przemyśla.

W sferze poznawczej obok aspektów przyrodniczo – krajobrazowego i historycznego, występuje również trzeci element zasańskiego szlaku spacerowego - jest to aspekt religijno – kulturowy, związany ze współistnieniem na terenie Przemyśla kilku narodowości, wyznań i kultur. Do tej kategorii obiektów należą znajdujące się w niewielkiej odległości od siebie:

1. kościół Św. Trójcy i opactwo ss. benedyktynek (kościół z 1777 r.), przy placu Konstytucji 3-go Maja,

Najstarsze istniejące budowle Zasania - opactwo Benedyktynek z kościołem Św. Trójcy.jpeg

2. budynek dawnej synagogi z przeł. XIX i XX w., na Placu Unii Brzeskiej,

3. cerkiew MB Bolesnej i klasztor oo. Bazylianów z 1935 r., przy ulicy Salezjańskiej,

4. kościół Św. Józefa Zgromadzenia Księży Salezjanów z 1923 r., przy ulicy Świętego Jana Nepomucena.

 Zasański szlak spacerowy został odnowiony w marcu bieżącego roku. Dokonano także znacznych korekt jego przebiegu. Pierwszej zmiany dokonano przekładając odcinek szlaku z ulic Ojca Augustyna Kordeckiego i Zofii Chrzanowskiej na górny fragment ulicy Marcina Bielskiego i ścieżkę w Lesie Kazanowskim, aż do ulicy Ignacego Paderewskiego. Druga zmiana jest znacznie większa. Przełożeniu uległ cały odcinek szlaku od tarasu widokowego przy ulicy Bolesława Chrobrego na Winnej Górze, aż do placu Konstytucji 3 – go Maja. Do marca bieżącego roku szlak prowadził od tarasu przez sad i ogródki działkowe przy ulicy Przemyskiej, do ulicy Stanisława Wyspiańskiego, a dalej ulicą 3-go Maja do placu Konstytucji 3-go Maja. Obecnie szlak zasański skręca przed tarasem z ulicy Bolesława Chrobrego w ulicę Stanisława Żółkiewskiego i obok Fortu XIX „Winna Góra” z rezerwatem „Jamy” (doskonałe widoki na Stare Miasto) wiedzie do ulicy Szwoleżerskiej, następnie schodzi z Winnej Góry, dociera do Sanu i wzdłuż rzeki prowadzi do placu Orląt Przemyskich i sąsiedniego placu Konstytucji 3-go Maja.

Zasański szlak spacerowy jest dobrą trasą na wycieczki piesze i  przejażdżki rowerowe. Pozwala popatrzeć na miasto z pewnym dystansem i umożliwia odetchnięcie stosunkowo świeżym (jak na miasto) powietrzem bez konieczności dojazdu w bardziej odległe, spokojne miejsca.

Opublikował: Witold Wołczyk | Data publikacji: 08-09-2017 14:14
Modyfikował: Witold Wołczyk | Data modyfikacji: 08-09-2017 14:24