23 °C
  • PL
  • EN
  • DE
×

Wyszukaj w serwisie

Niebieski szlak staromiejski

aut. Jakub Sadowy, „Nasz Przemyśl”, czerwiec 2007 (Nr 33)

Pod koniec marca bieżącego roku zakończono prace związane z odnowieniem i korektą przebiegu szlaków spacerowych na terenie Przemyśla. Czym jest szlak spacerowy? Instrukcja znakowania szlaków turystycznych PTTK w części III pkt. 3 określa, że szlaki turystyczne „dzielą się na: piesze (górskie i nizinne), narciarskie, rowerowe (nie są równoznaczne z „drogami rowerowymi” w pojęciu „Prawo o ruchu drogowym”), konne i wodne. Ponadto wyróżnia się: piesze szlaki spacerowe, szlaki dojściowe i ścieżki dydaktyczne (naukowe)”. Ta sama Instrukcja w części VI pkt. 10 stanowi, że: „Ścieżki spacerowe w pobliżu większych miejscowości turystycznych i uzdrowiskowych powinny mieć formę zamkniętych pętli o długości nieprzekraczającej 5 km."

Przemyskie Szlaki Spacerowe to dwie krótkie trasy o łącznej długości dwanaście i pół kilometra. Zgodnie z „Instrukcją znakowania szlaków turystycznych PTTK” oznaczone są w terenie symbolami przewidzianym dla szlaków spacerowych, czyli kwadratami podzielonymi po przekątnej na dwie części, przy czym górny trójkąt jest zawsze koloru białego, natomiast dolny namalowany jest w kolorze danego szlaku. Obie trasy tworzą niewielki pętle. Na prawym brzegu Sanu znajduje się spacerowy szlak staromiejski w kolorze niebieskim o długości trzech i pół kilometra, natomiast na lewym brzegu rzeki, przez szeroko pojęte Zasanie prowadzi czerwony szlak zasański o długości dziewięciu kilometrów (przekracza zatem prawie dwukrotnie normę długości przewidzianą w instrukcji!).

Fragment dawnych murów miejskich .jpeg

Przemyskie Szlaki Spacerowe, oprócz walorów rekreacyjnych (np. Przemyski Park Sportowo – Rekreacyjny), posiadają także bogate walory poznawcze. Można mówić tu o kilku aspektach:

1. ASPEKT PRZYRODNICZO – KRAJOBRAZOWY związany jest z położeniem miasta na progu Karpat.

2. ASPEKT HISTORYCZNY:

A. HISTORIA POLSKI – pomniki i nazwy ulic upamiętniające ważne wydarzenia i wybitne postacie z przeszłości naszej Ojczyzny

B. TWIERDZA PRZEMYŚL - fragmenty wewnętrznego pierścienia (noyon) Twierdzy, której dzieje stanowią także fragment historii Polski, chociaż pod zaborami, jednak ze względu na specyfikę i znaczenie dla naszego miasta zasługują na wyodrębnienie.

3. ASPEKT RELIGIJNO – KULTUROWY. Nawiązując do współistnienia - na przestrzeni dziejów i obecnie - na terenie Przemyśla różnych narodowości, wyznań i kultur, papież Jan Paweł II, powiedział 2 czerwca 1991 roku w czasie nawiedzenia katedry w Przemyślu:

„Z wielką miłością ogarniam sercem i spojrzeniem Przemyśl, prastary gród nad Sanem. Poprzez stulecia dziejów, które tutaj się zapisały, polecam Bożej Opatrzności miasto, ziemię, diecezję, biskupów i Lud Boży obu obrządków, lud, spośród którego „został wzięty” kapłan i biskup, aby jako błogosławiony nadal mógł „wzrastać wśród ludu swego”.

Niech tu, w tej diecezji, kształtuje się wzór współżycia i jedności w pluralizmie. Niech tu rośnie chrześcijańska cywilizacja miłości. Niech miłość, życzliwość i wzajemne zrozumienie okażą się silniejsze od wszelkich sztucznych podziałów i przeciwności. Te trudne sprawy składamy Bogu za wstawiennictwem błogosławionego Józefa Sebastiana, syna i pasterza tego Kościoła, tej przemyskiej diecezji.”

Brama Sanocka Górna. Na stromym zboczu Wzgórza Trzech Krzyży ziemny wał rdzenia Twierdzy Przemyśl.jpeg

Niebieski spacerowy szlak staromiejski w całości znajduje się na obszarze Przemyśla w prawobrzeżnej części miasta. Łączy najważniejsze zabytki starego miasta z Zamkiem Kazimierzowskim oraz Zniesieniem.

Geograficznie znajduje się na terenie Pogórza Przemyskiego, do którego należy Zniesienie (352 m npm.) wraz ze Wzgórzem Zamkowym (265 m npm.) i Wzgórzem Trzech Krzyży (288 m npm.).

Najważniejsze punkty na trasie niebieskiego szlaku staromiejskiego:

1. Rynek. Tutaj w sercu Starego Miasta przy podcieniach w południowej pierzei kamienic, obok miejsca, gdzie stał rozebrany w czasach zaborów Ratusz, znajduje się początek szlaku.

2. Archikatedra rzymskokatolicka na Placu Katedralnym. Pierwotnie gotycka świątynia, której prezbiterium wzniesiono na fundamentach romańskiej rotundy, swój obecny mieszany architektonicznie kształt zawdzięczająca przebudowom dokonywanym na przestrzeni kilkuset lat jej istnienia. Jest najstarszą zachowaną do naszych czasów świątynią Przemyśla, a jednocześnie sanktuarium Matki Bożej Jackowej.

3. Wyższe Seminarium Duchowne w Przemyślu powstało pod koniec XVII wieku. Z tego okresu wywodzi się stary budynek Seminarium, znajdujący się przy ulicy Zamkowej, który był jednak wielokrotnie rozbudowywany.

4. Zamek Kazimierzowski wzniesiony w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego w stylu gotyckim, po przebudowach posiada cechy renesansowe. Na szczególną uwagę zasługują pozostałości (rekonstrukcja) znacznie starszego, przedromańskiego  obiektu, tzw. palatium z rotundą, datowanego na XI w.

5. Park Zamkowy ze znajdującymi się w pobliżu szlaku pomnikami, z których pierwszy poświęcony jest twórcom Konstytucji 3 – go maja (na Wzgórzu Zamkowym), a drugi Tadeuszowi Kościuszce. Na skarpie górującej nad szlakiem widoczna jest kapliczka z barokową figurą Matki Bożej.

Pomnik poświęcony twórcom Konstytucji 3 - go Maja jest zwieńczony polodowcowym głazem..jpeg

6. Fragment pierścienia wewnętrznego Twierdzy Przemyśl (noyon), otaczającego samo miasto wraz z zapleczem koszarowo – magazynowym. Szlak spacerowy na krótkim odcinku biegnie wałem łączącym Fort XVI c „Trzy Krzyże” z Fortem XVI „Zniesienie”.

7. Trzy Krzyże Według niektórych opinii właśnie na Wzgórzu Trzech Krzyży znajdował się najstarszy przemyski gród.

Trzy Krzyze. Niewidoczny na zdjęciu napis ZA ZDJĘTE KRZYŻE nawišzuje do konfliku o krzyże w Zespo.jpeg

8. Zniesienie – wzgórze o wysokości 352 m npm.(około 160 metrów nad poziomem Sanu), na którego zboczach i u podnóży rozciąga się Stare Miasto. Na sztucznie przekształconym wierzchołku znajdują się pozostałości Fortu XVI „Zniesienie”,
a w jego bezpośrednim sąsiedztwie Krzyż Zawierzenia. Obiekty te szlak omija w pewnej odległości, ponieważ po osiągnięciu ulicy Przemysława skręca od razu w ulicę Tatarską i schodzi z powrotem do miasta.

9. Kościół i klasztor SS. Karmelitanek Bosych przy ulicy Tatarskiej, pochodzący z 1900 roku, z budową którego związana jest postać powstańca styczniowego, Sybiraka, wreszcie Karmelity Bosego, świętego Rafała Kalinowskiego oraz biskupa świętego Józefa Sebastiana Pelczara, który w 1900 roku dokonał poświęcenia obiektu.

10. Kościół i klasztor OO. Karmelitów Bosych przy ulicy Karmelickiej, ufundowany dla zakonu przez Marcina Krasickiego, który spoczywa w podziemiach kościoła. W czasie najazdu Tatarów w !624 roku ówczesny podprzeor przemyskiego klasztoru Karmelitów Bosych, ojciec Makary od Najświętszego Sakramentu (Demeski) został wysłany z poselstwem do nieprzyjacielskiego obozu, gdzie za odmowę przyjęcia islamu poniósł śmierć męczeńską.

11. Pozostałości murów miejskich wznoszą się nieopodal szlaku, przy ulicy Komisji Edukacji Narodowej.

12. Barokowa Wieża Zegarowa z końca XVIII wieku zwieńczona tarasem widokowym, mieści w sobie Muzeum Dzwonów i Fajek (Oddział Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej). Obok na placu w najbliższym czasie wzniesiony zostanie pomnik Jana Pawła II.

13. Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, które przeniesie się wkrótce ze swojej obecnej siedziby w pałacu biskupów greckokatolickich na placu Czackiego do nowego gmachu budowanego na placu Joselewicza.

14. Archikatedra greckokatolicka w dawnym kościele Jezuitów przy ulicy Katedralnej, to najważniejsza świątynia wiernych obrządku bizantyjsko – ukraińskiego w Polsce. Kościół został wybudowany w pierwszej połowie XVII wieku w stylu barokowym. 2 czerwca 1991 roku Jan Paweł II w czasie wizyty w Przemyślu przekazał go wiernym obrządku wschodniego na katedrę.

15.  Późnobarokowy kościół i klasztor OO. Franciszkanów Konwentualnych z końca XVIII wieku położony przy ulicy Franciszkańskiej jest sanktuarium Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

Pomnik Tadeusza Kościuszki w Parku Zamkowym.jpeg

Niebieski szlak staromiejski obejmuje znaczną część najciekawszych obiektów Przemyśla, dlatego jest istotną pomocą dla turysty, chcącego poznać nasze miasto. Po przeprowadzeniu tegorocznych odnowień, konieczne będzie jeszcze w nieodległej przyszłości umieszczenie schematu szlaku i drogowskazów, które uczynią trasę bardziej czytelną.

Od początku maja bieżącego roku przy ulicy Grodzkiej 1 funkcjonuje informacja turystyczna prowadzona przez Polskie Towarzystwo Turystyczno – Krajoznawcze – Oddział im. dr. M. Orłowicza w Przemyślu. Na miejscu swoją wiedzą służą przewodnicy turystyczni górscy i terenowi, można również nabyć wydawnictwa oraz uzyskać inne materiały dotyczące miasta i regionu. Informacja turystyczna czynna jest codziennie, od poniedziałku do piątku w godzinach 10.00 – 18.00,
a w soboty i niedziele od 9.00 do 17.00.

Ulica Tatarska. Po prawej widoczny odcinek muru odgradzajacego klasztor SS. Karmelitanek Bosych o.jpeg