19.6 °C
  • PL
  • EN
  • DE
×

Wyszukaj w serwisie

WIELKIE MALOWANIE NA PRZEMYSKIM RYNKU

     Twórczość Adama Wysockiego stała się inspiracją dla młodych artystów, wychowanków Świetlicy „Wzrastanie” do wspólnego malowania. Akcja plastyczna dla dzieci i młodzieży zatytułowana „Z albumu Adama Wysokiego” miała na celu przybliżenie postaci i całokształtu twórczości tego artysty. Dnia 20 lipca br. na Przemyskim Rynku niedaleko Kamienicy Brzykowskiej, która jest siedzibą Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Oddziałem Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej dzieci malowały obrazy na podstawie historycznych fotografii Przemyśla.

Cały projekt składa się z trzech części, malowanie było jedną z nich. Kolejna część - to stała ekspozyca portretów pod tytułem „Z albumu Adama Wysockiego” zorganizowana w Foyer Atelier fotograficznego Bernarda Hennera. Trzecim elementem jest pokaz Albumu Rodzinnego Artysty w specjalnej gablocie na parterze hollu Kamienicy Brzykowskiej.
Poprzez wielkie malowanie dzieci mogły bliżej poznać twórczość wybitnego fotografa przemyskiego, działającego w I połowie XX wieku. Przed przystąpieniem do malowania zapoznały się one z biografią Adama Wysockiego. Młodzi artyści malowali starodawne samochody, amazonki, portrety dam w stylowych kapeluszach, widoki przemyskie, kamienicę w której mieścił się kiedyś Zakład Fotograficzny Adama Wysokiego (Rynek 9 – dawniej, a dziś – Rynek 10). Technika malowania zasługuje na uznanie, bo w odróżnieniu od tradycyjnego malowania obrazy wykonano bez użycia pędzla, a za narzędzie malarskie posłużyły dłonie.
     Po zakończeniu malowania i weryfikacji prac zostały one wniesione do Sieni Muzeum Historii Przemyśla, gdzie zorganizowana została wystawa prac dziecięcych. W samo południe ekspozycję otworzyli dyrektorzy Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej: Mariusz Olbromski i Tadeusz Burzyński. Pracę podczas malowania i same dzieła młodych artystów podziwiał Dariusz Iwaneczko Wicewojewoda Podkarpacki. Mieszkańcy Miasta mogą podziwiać ekspozycję do końca sierpnia br.
     Autorem projektu jest historyk sztuki dr Grażyna Stojak. Przy pracach nad projektem czuwali: dyrekcja i pracownicy Muzeum Historii Przemyśla oraz Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej.


ADAM WYSOCKI (1886 – 1966)


     Jednym z najbardziej znanych fotografów przemyskich w I połowie XX wieku był Adam Tadeusz Wysocki. Urodzony w Radziechowie na terenie Małopolski w dniu 28.III.1886 roku, po śmierci ojca Feliksa Wysockiego, zamieszkał w Przemyślu. Tu uczęszczał do c. k. gimnazjum wyższego i zdał egzamin dojrzałości. Dalsza edukacja przebiegała w Szkole Politechnicznej we Lwowie, gdzie studiował budowę maszyn. Następnie podjął naukę w Akademii Handlowej w Wiedniu. Tej uczelni już nie ukończył, gdyż wybuch I wojny światowej uniemożliwił jej kontynuację.
     Zachowane z tego okresu świadectwo moralności, ukazuje Adama Wysockiego jako człowieka o nienagannym zachowaniu, wzorowej postawie moralnej i politycznej. Ogromną pracowitością na rzecz społeczeństwa wykazał się w latach od 1914 do 1918; nie był to czas dla niego łatwy. Jesienią 1915 roku pracował przy tymczasowej odbudowie powiatu przemyskiego, prowadzonej z ramienia c. k. Starostwa w Przemyślu. Nadzorował wówczas budowę baraków w Żurawicy oraz sprawował zarząd nad znajdującym się tam magazynem materiałów budowlanych. Jego pracowitość, sumienność i niezwykła pilność były powszechnie doceniane.
      W grudniu 1915 roku został zatrudniony przez Przedsiębiorstwo Budowy Przemyśl. „Kaden i Spółka” w Krakowie jako urzędnik techniczno-administracyjny. Pracował przy budowach prowadzonych w Żurawicy i Niżankowicach w powiecie przemyskim, a także w centralnym biurze tegoż przedsiębiorstwa w Przemyślu, gdzie przez długi czas prowadził główną kasę. Dokumenty opisują go jako: pracownika odznaczającego się niezwykłą pilnością oraz nieprzeciętnym talentem technicznym. W 1917 roku został pomocnikiem technicznym c. k. Namiestnictwa Centrali Krajowej dla gospodarczej odbudowy Galicji. W 1918 roku został oddelegowany do Ekspozytury w Złoczowie, gdzie zatrudniony został przy doraźnej odbudowie w tamtejszym powiecie. Przechodząc kolejno wszystkie funkcje techniczne, jak i administracyjne, które wiązały się z jego urzędem, w dowód uznania powierzono mu kierownictwo sekcji budowlanej w październiku 1918 roku. Sekcja ta składała się z 30 gmin oraz przedmieścia przemyskiego Zasanie; ponadto kierował także zarządem magazynów materiałowych w Hermanowicach i Przemyślu przynależących do tej sekcji. W oczach współczesnych mu obywateli niepodległej Polski oraz swoich zwierzchników miał opinię człowieka, który tę odpowiedzialną funkcję pełnił nadzwyczaj lojalnie i uczciwie. W 1920 roku opuścił ów urząd, zaoferowano mu bowiem korzystniejszą posadę sekretarza w Towarzystwie agrarno - osadniczym we Lwowie.
      Jego zamiłowanie do techniki przejawiało się także w pasji do fotografii. Mając 14 lat zaczął się parać fotografią jako amator. Zetknął się wówczas z Atelier Fotograficznym Bernarda Hennera, gdzie początkowo zajmował się retuszem zdjęć. Losy Bernarda Hennera na wiele lat zostały splecione ze sobą. Gdy zmarł Bernard Henner w dniu 02.02.1926 roku, Adam Wysocki zaczął starania o uzyskanie uprawnień do samodzielnego prowadzenia zakładu. Starał się o to na podstawie wieloletniej praktyki wykonywania zdjęć. W dniu 10 listopada 1926 roku Starostwo w Przemyślu przyznało mu kartę rzemieślniczą, pisząc: na podstawie dyspenzy od wykazania się formalnymi świadectwami nauki i pracy, udzielonej reskryptem Województwa lwowskiego (...), Adam Wysocki otrzymuje kartę przemysłową na samoistne wykonywanie przemysłu fotografii portretowej w Przemyślu przy ul. Mickiewicza 6, z tem nadmienieniem że przemysł ten jako rękodzielniczy w rejestr przemysłowy (...) wpisano. Ukazały się wówczas ogłoszenia w prasie lokalnej, w których Adam Wysocki umieszczał swoje nazwisko w reklamach: „Atelier fotograficzne Bernarda Hennera pod kierownictwem Adama Wysockiego”. W 1936 roku atelier zostało przeniesione do Kamienicy przy Rynku nr 9, gdzie zorganizowano je na parterze i było prowadzone jako samodzielny „Zakład fotograficzny Adama Wysockiego”.
     Kolejną wielką pasją Adama Wysockiego i zamiłowaniem do sztuki – był teatr. W 1908 roku rozpoczął swoją działalność sceniczną. Pierwszą rolą jaką zagrał był aptekarz w sztuce T.Rittera pt.: „ W małym domku”. Pasji tej oddawał się bez końca. Już w 1913 roku reżyserował „Koncert” Hermanna Bahra we własnym tłumaczeniu z niemieckiego. Późniejsze lata przyniosły rozliczne sztuki wystawiane, grane i reżyserowane przez niego. W 1936 roku, gdy uroczyście obchodzono 25 lat funkcjonowania „Fredreum” w Zamku Kazimierzowskim, Adam Wysocki w swoim pamiętniku napisał: Kochane zamczysko. Kochane Fredreum. Ile wspomnień, pięknie przeżytych chwil... Ile szlachetnych porywów i intencji, bezinteresownych wysiłków i ciężkiej czasem pracy w służbie dla idei.... To właśnie Wysockiemu przypadło w udziale to, że dnia 2 września 1944 roku zebrał aktorów „Fredreum” rozproszonych przez II wojnę światową i zainaugurował nową działalność „Fredreum” – wówczas drugiego po Lublinie powojennego teatru w Polsce. Był jego prezesem w latach 1946-47. Poza organizowaniem, pisał sztuki, kuplety, tłumaczył sztuki z obcych języków. Napisał też książkę o teatrze w małym miasteczku, która jednak nie została wydana. W „Życiu Ziemi Przemyskiej” rozpoczął druk monografii Fredreum.
      Był wielokrotnie doceniany i nagradzany. W 1938 roku został odznaczony złotym Krzyżem Zasługi. W 1956 roku otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i Wojewódzką Nagrodę Twórczą w dziedzinie upowszechniania kultury. Jednym z największych życiowych osiągnięć, było uzyskanie patentu za wynalazek: „Silnik spalinowy z wirującymi tłokami”, potwierdzony przez Urząd Patentowy w Polsce w dniu 08.V.1967 roku. Aczkolwiek wynalazek dokończył, to patentu już nie odebrał, gdyż zmarł w dniu 25.I.1966 roku. W pamięci społeczeństwa pozostał jako ten, który kochał życie: w życiu zawodowym, naukowym i rozrywce.

Opracowanie notki biograficznej: Dr Grażyna Stojak- historyk sztuki
Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej

Rafał Porada
Kancelaria Prezydenta Miasta

×

Zapisz się do newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w celu przesyłania newslettera. Podanie moich danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji usługi. Jestem świadomy/ma iż mam możliwość ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania lub wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania. Administratorem danych jest Gmina Miejska Przemyśl z siedzibą Rynek 1, 37-700 Przemyśl