24.5 °C
  • PL
  • EN
  • DE
×

Wyszukaj w serwisie

Kwestujemy na ratowanie zabytków przemyskich cmentarzy

Już za kilka dni w szczególny sposób będziemy wspominać naszych zmarłych bliskich, odwiedzając ich groby, zapalając znicze. Jak co roku na przemyskich cmentarzach będzie można spotkać także osoby kwestujące na rzecz ratowania zabytków przemyskich cmentarzach. Tym razem kwestujemy przez trzy dni: 31 października, 1 i 2 listopada w godzinach 9.00-17.00 na Cmentarzu Głównym, Zasańskim i Wojskowym. Pieniądze do puszek zbierać będą: Prezydent Miasta wraz z Zastępcami, Posłowie na Sejm RP, radni Rady Miejskiej, artyści i dziennikarze, pracownicy urzędów i instytucji kultury, młodzież i nauczyciele, stowarzyszenia i fundacje.

Tradycja kwestowania przed przemyskimi cmentarzami sięga 1978 roku, kiedy to przy Towarzystwie Przyjaciół Przemyśla i Regionu powstała sekcja Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami Przemyskimi, któremu przewodniczył sędzia Antoni Rachwał. Niestety śmierć tego społecznika przerwałą tę piękną i pożyteczną akcję i dopiero od 2005 roku rozpoczęło ją organizować Towarzystwo Ulepszania Miasta, a od 2007 roku - Towarzystwo Przyjaciół Przemyśla i Regionu. 

Wszystkim dotychczasowym ofiarodawcom i wolontariuszom za pomoc w ratowaniu przemyskich cmentarzy składamy szczególne słowa podziękowania!

 

Pieniądze zebrane w trakcie tegorocznej kwesty planujemy wydatkować w roku 2013 na następujące zadania:


• w związku ze zbliżającą się 100 rocznicą wybuchu Wielkiej Wojny 1914 -1918, planujemy konserwację elementów założenia wojskowej części cmentarza Zasańskiego

• w związku ze zbliżająca się 150 rocznicą wybuchu powstania styczniowego 1863 r. planujemy na Cmentarzu Głównym w Przemyślu przy ulicy Słowackiego, wykonanie tablicy-pomnika upamiętniającej powstańców styczniowych i żołnierzy poległych w wojnie polsko – bolszewickiej 1920-1921 roku. Projekt pomnika – tablicy zostanie wybrany w Konkursie architektoniczno–rzeźbiarskim ogłoszonym przez Prezydenta Miasta Przemyśla. Wyniki Konkursu zostaną ogłoszone dnia 6 listopada 2012 roku. Projekt, który otrzyma nagrodę główną – będzie realizowany.

Na bazie środków zebranych w kweście 2011 roku (w kwocie 30.444,00) zrealizowano przyjęty plan. Na Cmentarzu Głównym wykonano:


• Konserwację zabytkowego grobowca Rodziny Stopczyńskich zniszczonego w roku 2011 w trakcie burzy, z rzeźbą sygnowaną przez znanego rzeźbiarza Józefa Tracza

• Tablicę granitową z pełną informacją historyczną, przed Krzyżem upamiętniającym wydarzenia w Krożach z 1893 roku.

• Prace zabezpieczające przy rzeźbach przedstawiających chimery autorstwa Józefa Wilka ustawionych na pylonach oprawy architektonicznej cmentarza Zasańskiego.

 

Mortuis Pro Patria (Polegli za Ojczyznę) napis ten widnieje na Krzyżu w części wojskowej Cmentarza Zasańskiego przy ulicy Bolesława Śmiałego w Przemyślu. 

Całość zabytkowego założenia cmentarza Zasańskiego ma charakter romantyczny. Składa się z dwóch części – krzyża i kaplicy zwróconej fasadą w jego stronę. Od strony miasta cmentarz otoczony jest ogrodzeniem z murowanymi bramami. W ogrodzeniu, symetrycznie, po obu stronach krzyża znajdują się dwa wysokie pylony zwieńczone rzeźbami przedstawiającymi mityczne zwierzęta trzymające w łapach czary – urny. Urny w czasie ważnych uroczystości miały spełniać rolę symbolicznych zniczy. Autorem rzeźb jest znany przemyski rzeźbiarz Józef Wilk (1881 – 1957). 

Cmentarz założony został na terenie po wysadzonym forcie prochowym jako cmentarz żołnierzy austrowęgierskich. Inicjatywa założenia cmentarza w tym miejscu wyszła od austriackich władz wojskowych. Źródła podają, że głównym projektantem był budapesztański architekt Franciszek Szabolcs. Prace przy budowie cmentarza rozpoczęto w czerwcu 1915 roku, a poświęcenie odbyło się 1 listopada 1916 roku przez biskupa polowego Emmericha Bjelika. 

Dotychczas nie ustalono liczby pochowanych żołnierzy. W czerwcu 1916r. pochowanych było tutaj 1600 żołnierzy. Mogiły opatrzone prostymi drewnianymi krzyżami znajdowały się na zboczu powyżej krzyża i kaplicy. W dniu poświęcenia cmentarza znajdowały się tam groby już kilku tysięcy żołnierzy. 

Po zakończeniu I wojny i po odzyskaniu niepodległości – cmentarz stał się cmentarzem wojskowym. Pochowano tutaj poległych w czasie walk polsko – bolszewickich i polsko – ukraińskich. Ich groby znajdują się w pobliżu kaplicy. W czasie II wojny światowej znaleźli tutaj miejsce spoczynku żołnierze niemieccy i mieszkańcy Zasania. Mogiły żołnierskie z I wojny światowej przekopano i wykorzystano pod nowe pochówki.

JPGNULL

JPGNULL

JPGNULL

JPGNULL

×

Zapisz się do newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych w celu przesyłania newslettera. Podanie moich danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji usługi. Jestem świadomy/ma iż mam możliwość ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania lub wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania. Administratorem danych jest Gmina Miejska Przemyśl z siedzibą Rynek 1, 37-700 Przemyśl